Ве буди анксиозноста наместо будилникот? Еве зошто утрото понекогаш почнува со немир
Има утра кога не ве буди алармот, туку мислата: „Што сè ме чека денес?“
Очите едвај сте ги отвориле, а телото веќе е напнато. Срцето забрзува, стомакот се стега, главата почнува да прави список со обврски, проблеми, разговори, сметки, рокови, пораки и сè што можеби ќе тргне наопаку.
Уште не сте станале од кревет, а веќе сте уморни.
Ова чувство е почесто отколку што многумина признаваат. Утринската анксиозност може да се јави и кај луѓе кои имаат анксиозно нарушување, но и кај оние кои едноставно живеат под постојан притисок. Не значи дека сте слаби. Не значи дека не можете да се справите со животот. Понекогаш значи само дека вашиот ум почнува да трча пред телото воопшто да стане.
Зошто анксиозноста се јавува токму наутро?
Утрото е моментот кога од мирот на сонот нагло влегуваме во реалноста. Телефонот светнува, алармот ѕвони, обврските веќе чекаат, а мозокот веднаш почнува да пресметува што треба да се направи.
Ако претходната вечер сте заспале со грижи, нерешени мисли или чувство дека утре ве чека тежок ден, голема е веројатноста тие мисли да ве дочекаат уште наутро.
Понекогаш проблемот не е само во денот што доаѓа, туку и во начинот на кој го започнуваме. Гласен аларм, брзање, одложување на будењето, телефон веднаш по отворање очи, кафе на празен стомак и хаотична утринска рутина можат дополнително да го засилат чувството на немир.
Почнете од вечерта, не од утрото
Мирното утро често почнува претходната вечер.
Ако легнувате со телефонот во рака, со незавршени обврски во глава и со мисли што постојано се вртат, телото тешко ќе влезе во вистински одмор. Затоа е важно пред спиење да си дадете време за смирување.
Не мора тоа да биде нешто комплицирано. Доволно е да го тргнете телефонот малку порано, да подготвите облека за утре, да запишете што ве мачи или што треба да направите, да се истуширате со топла вода или да прочитате неколку страници книга.
Квалитетниот сон влијае на расположението, енергијата, фокусот и начинот на кој ќе го започнете денот. Mayo Clinic советува пред спиење да се создаде мирна рутина, собата да биде темна, тивка и пријатна за одмор, а екраните да се избегнуваат пред легнување.
Не го почнувајте денот со паника
Многу луѓе го започнуваат утрото како да се во трка: аларм, одложување уште пет минути, скокање од кревет, брзо миење, кафе, телефон, пораки, вести, сообраќај, доцнење.
Ако денот почне со паника, телото добива порака дека е во опасност.
Затоа пробајте да си оставите барем 15 минути повеќе. Не за да направите нешто големо, туку за да не станувате како да ве брка некој. Изберете потивок аларм. Подгответе дел од работите од вечер. Не го земајте телефонот во првите пет минути. Дајте му на телото време да сфати дека денот почнува, но не мора веднаш да биде битка.
Дишете пред да почнете да мислите
Кога анксиозноста ќе се појави наутро, првата реакција е да почнеме да размислуваме уште повеќе. Но понекогаш телото треба да се смири пред умот да може да размислува јасно.
Една од наједноставните техники е бавно дишење. Седнете, спуштете ги стапалата на под, вдишете полека низ нос и издишете низ уста. Повторете неколку минути. NHS препорачува дишењето да биде нежно и редовно, без форсирање, со бавно вдишување и издишување, по можност неколку минути.
Можете да пробате и прогресивна мускулна релаксација: полека затегнете и опуштете различни делови од телото, од стапалата до лицето. Ова помага да ја забележите разликата меѓу напнатост и опуштање, а Mayo Clinic ја наведува оваа техника како еден од начините за намалување на стресот.
Не верувајте ѝ на секоја утринска мисла
Утринската анксиозност често зборува со многу убедлив глас.
„Нема да издржиш.“
„Ќе згрешиш.“
„Сè ќе тргне наопаку.“
„Не си доволно добар.“
„Денов ќе биде катастрофа.“
Но мислата не е секогаш вистина. Таа е само мисла.
Наместо да ѝ поверувате веднаш, пробајте да ја замените со нешто пореално:
„Вознемирен сум, но ова чувство ќе помине.“
„И претходно сум имал тежок ден, па сум се справил.“
„Не мора целиот ден да го решам одеднаш.“
„Ќе почнам со првата мала задача.“
Ова не е магично позитивно размислување. Тоа е враќање на контролата. Кога ќе ја препознаете негативната мисла, веќе не сте целосно нејзин заложник.
Внимавајте со кафето
За многумина утрото не постои без кафе. Но ако се будите со силна нервоза, треперење, стегање во стомак или забрзано срце, вреди да обрнете внимание како кофеинот влијае врз вас.
Кофеинот е стимуланс и кај некои луѓе може да ја засили анксиозноста. Mayo Clinic наведува дека и кофеинот и никотинот можат да ја влошат анксиозноста, а како дел од справувањето советува сон, релаксација и намалување на кофеинските пијалаци кај оние на кои им пречат.
Тоа не значи дека мора целосно да се откажете од кафе. Но пробајте неколку дена да не го пиете веднаш по будење или на празен стомак. Понекогаш малата промена прави голема разлика.
Утрото не мора да биде совршено, само помирно
Не мора секое утро да почнува со медитација, јога, здрав појадок и совршено расположение. Реалниот живот не изгледа така.
Но може да почне малку понежно.
Со потивок аларм.
Со чаша вода.
Со пет минути без телефон.
Со длабок здив.
Со реченица: „Не мора сè одеднаш.“
Со мала подготовка од вечерта.
Со помалку брзање.
Со малку повеќе разбирање кон себе.
Ако утринската анксиозност е честа, силна, ве спречува нормално да функционирате или трае подолго време, добро е да разговарате со стручно лице. Понекогаш не е доволно само да „се смирите“ — понекогаш навистина ви треба поддршка.
Но ако ова чувство ви се појавува повремено, запомнете: не сте единствени. Многу луѓе го започнуваат денот со немир, иако однадвор изгледаат сосема нормално.
Не мора веднаш да го победите целиот ден.
Почнете со едно мирно вдишување.
About The Author
