Студени раце и нозе на есен – кога е нормално, а кога треба да проверите железо?
Со првите посвежи утра многумина повторно го забележуваат истото – рацете се ледени, стапалата тешко се загреваат, а понекогаш ни дебели чорапи не помагаат веднаш.
Во многу случаи тоа е сосема нормална реакција на студот.
Кога температурата паѓа, телото ги стеснува малите крвни садови во екстремитетите за да ја зачува топлината околу виталните органи. Затоа токму прстите на рацете и нозете први стануваат студени.
Но ако студените раце и нозе се појавуваат и кога не е ладно, траат долго или се придружени со други симптоми, тогаш не треба автоматски да ја обвинуваме есента.
Една од можните причини е недостаток на железо и анемија.
Кај железодефицитната анемија, покрај студени раце и стапала, може да се појават и постојан замор, слабост, вртоглавица, бледило и отежнато дишење. (NHLBI, NIH)
Особено внимание треба да обрнат луѓето кои имаат обилни менструации, чести рестриктивни диети, проблеми со апсорпција или други причини за губење крв. Во таков случај лекар може да препорача крвна слика и проверка на резервите на железо, наместо сами да започнуваме со суплементи.
Студени прсти, сепак, не значат секогаш дека проблемот е железото.
Ако прстите при студ побелуваат или посинуваат, трнат или болат, а потоа по загревањето црвенеат, можно е да станува збор за Рејноов феномен – состојба при која малите крвни садови претерано реагираат на студ или стрес. (Mayo Clinic)
Затоа едноставното правило е: ако рацете и нозете се студени само кога времето заладува и брзо се загреваат, најчесто нема причина за паника. Но ако проблемот е постојан или доаѓа заедно со замор, бледило, вртоглавица, забрзано срцебиење или видливи промени на бојата на прстите – вреди да се провери причината.
И уште нешто важно: не земајте железо „за секој случај“.
Студени раце сами по себе не докажуваат недостаток на железо, а терапијата има смисла кога ќе се утврди причината.