Сараево филм фестивал 2026: Црвениот тепих зборуваше два модни јазици, а Македонија имаше силно присуство
Сараево овие денови повторно живее во ритамот на филмот. Од 14 до 21 август, 32. Сараево филм фестивал го претвори градот во регионален центар на кинематографијата, но и во модна сцена на која оваа година немаше само еден доминантен тренд.
Напротив – на црвениот тепих се сретнаа две сосема различни естетики: класична, ненаметлива елеганција и новата генерација урбан, деконструиран гламур.
Фестивалот има 51 филм во конкуренција за наградите „Срце на Сараево“, а девет наслови се дел од натпреварувачката програма за долгометражен игран филм. Меѓу нив има и силно македонско присуство.
Емили Вотсон – елеганција без потреба од спектакл
Едно од централните лица на фестивалот е британската актерка Емили Вотсон, која годинава претседава со жирито за долгометражен игран филм и е добитничка на Почесното срце на Сараево.
По две децении таа повторно се врати на СФФ, но наместо класичен холивудски спектакл избра многу посмирен пристап кон црвениот тепих.
На отворањето се појави во долга темнокафеава комбинација со деликатни чипкани детали. Немаше огромен накит, драматични волумени или желба облеката да стане поважна од личноста што ја носи.
Токму тука можеби најдобро се гледа една од главните модни линии на годинашното Сараево – „тивката“ елеганција, во која кројот, материјалот и ставот се поважни од количината на сјај.
Сара Климоска меѓу петтемина што одлучуваат за „Срцето на Сараево“
За македонската публика годинашниот состав на главното жири е особено интересен.
Со Емили Вотсон седат хрватскиот режисер Игор Безиновиќ, директорот на Европската филмска академија Матис Ваутер Кнол, грчката режисерка Атина Рејчел Цангари и македонската актерка Сара Климоска.
Тоа не е само протоколарно присуство. Токму оваа петорка одлучува за главните награди во најпрестижната натпреварувачка категорија на фестивалот.
Македонското присуство, сепак, не завршува со Сара Климоска.
Два македонски филма во главната конкуренција
Во селекцијата од девет долгометражни играни филмови се наоѓаат и два наслови од македонски режисерки.
Дина Дума во Сараево го донесе филмот „Скејтањето не е за девојчиња“, копродукција на Северна Македонија, Белгија, Словенија и Хрватска, која на фестивалот ја има европската премиера.
Во истата конкуренција е и „17“ на Косара Митиќ, македонско-српско-словенечка продукција со регионална премиера.
Тоа значи дека Македонија годинава има место и во жирито и меѓу филмовите што се борат за главните награди.
Од Емили Вотсон до Miach: две сосема различни идеи за црвен тепих
Ако Емили Вотсон ја претставува едната страна на годинашниот моден Сараево филм фестивал, тогаш младите регионални гости ја покажаа сосема спротивната.
Хрватската музичарка Miach се појави во црна креација на PROJECT/LAYERS, зад која стои дизајнерот и стилист Филип Паљак.
Изразените отвори кај колковите, металните детали и намерно необработените рабови создаваат впечаток дека фустанот е делумно „распаран“. Но токму во тоа е идејата.
Ова веќе не е класичната претстава за вечерен фустан. Тоа е мешавина од streetwear, underground естетика и red-carpet гламур. Наместо совршено измазнета силуета – намерна несовршеност. Наместо кристали – метал. Наместо романтичност – став.
Ема Лукетин – една огромна роза беше доволна
Ема Лукетин избра долга црна креација на Mihano Momosa со едноставна и чиста силуета. На прв поглед – класичен црн вечерен фустан. Но огромната бела скулптурална роза во долниот дел станува главниот лик на целата комбинација.
Ова е еден од најинтересните модни принципи што можеше да се забележи годинава: не е потребно целиот фустан да биде спектакуларен – доволен е еден силен елемент.
Ника Турковиќ – романтична чипка, но без класична романтика
Ника Турковиќ избра светлосина креација на eNVy room. Од напред изгледа како краток чипкан фустан, а одзади продолжува во долг асиметричен дел што му дава сосема поинаква динамика.
Чипката овде веќе не значи автоматски романтичен „принцеза“ изглед. Со пократка должина, нагласена силуета и асиметрија може да изгледа модерно, младешки и малку провокативно.
Ана Уршула Најев – леопард што речиси не се забележува
На прв поглед фустанот на актерката Ана Уршула Најев изгледа како едноставна бела креација. Но материјалот всушност крие дискретен леопардски дезен, што се забележува дури кога светлината ќе падне врз ткаенината.
Ова можеби е и најдобар доказ дека animal print не мора секогаш да биде нападен. Ако е направен тон-на-тон, може да изгледа речиси минималистички.
Новата фестивалска мода е помалку „принцеза“, а повеќе личност
Кога ќе ги погледнеме овие изданија заедно, се забележува дека огромните балски фустани веќе не се единствената формула за добар црвен тепих.
На нивно место доаѓаат асиметрија, необработени рабови, скулптурални цветови, чипка, проѕирност, минимализам и еден внимателно избран драматичен детаљ.
Тоа му дава на Сараево нешто што често недостига на многу поголемите црвени теписи – индивидуалност.
Диего Луна – светска ѕвезда без холивудска крутост
Едно од најголемите меѓународни имиња на фестивалот е Диего Луна, кој годинава го доби Почесното срце на Сараево.
И неговиот избор на облека се вклопува во општата слика на годинашниот СФФ. Наместо строго црно смокинг-одело со пеперутка, мексиканскиот актер и режисер избра поопуштена фестивалска формалност.
Луна во Сараево го претстави и својот нов режисерски филм „Ashes“, дел од Open Air програмата.
А филмовите? Тие сепак останаа најважни
Најголемата предност на Сараево филм фестивал е што, и покрај сè поголемиот интерес за модата, гостите и црвениот тепих, филмот сè уште не е декорација на настанот.
Главната селекција годинава се движи од интимни семејни приказни и coming-of-age теми до социјален реализам и поекспериментален авторски филм.
Фестивалот беше отворен со „Fatherland“ на Павел Павликовски, а македонското присуство дополнително покажува зошто СФФ има толку важно место во кинематографијата на овој дел од Европа.
Сараево 2026 – помалку совршенство, повеќе карактер
Ако годинашниот фестивал треба да се сведе на еден моден заклучок, тој би бил едноставен: совршено испегланиот гламур повеќе не е единственото правило на црвениот тепих.
Емили Вотсон покажа дека зрелата елеганција нема потреба од спектакл. Miach дека и намерно „распаран“ фустан може да биде вечерна мода. Ема Лукетин дека една огромна роза е доволна за цела креација да остане запаметена. Ника Турковиќ дека чипката може да биде многу повеќе од романтика. А Ана Уршула Најев дека леопардот може да биде толку дискретен што ќе го забележите дури на втор поглед.
А зад целата таа мода останува она најважното – силна филмска програма и видливо македонско присуство преку Сара Климоска, Дина Дума и Косара Митиќ.
Сараево и годинава покажа зошто има нешто што многу поголеми фестивали тешко го создаваат: доволно гламур за да гледаме кој што носи, но доволно добар филм за следното утро повторно да зборуваме за киното.
About The Author
