Колку партнери имаат луѓето пред брак — и каде е Македонија во оваа приказна?

Прашање што ретко се поставува гласно, но секогаш буди љубопитност: колку партнери имаат луѓето пред да стапат во брак? На социјалните мрежи често се појавуваат мапи и табели со бројки по земји, а дел од нив навистина знаат да изненадат.

Но, пред да се извлече заклучок, важно е да се знае едно: овие бројки најчесто не се официјална државна статистика, туку се базираат на анкети и самопријавени одговори. Тоа значи дека не мерат секогаш „точна вистина“, туку она што луѓето биле подготвени да го кажат.

Според податоци објавени од World Population Review, просечниот број сексуални партнери во текот на животот значително се разликува од земја до земја. На врвот на листата е Турција со околу 14,5 партнери, потоа Австралија со 13,3, Нов Зеланд со 13,2 и Исланд со 13 партнери. На другата страна се земји како Индија, Кина и Виетнам, каде просекот се движи околу 3 партнери.

Земјите со највисок просек

Според достапните податоци, највисоки бројки имаат:

Турција – околу 14,5 партнери
Австралија – околу 13,3
Нов Зеланд – околу 13,2
Исланд – околу 13
Јужна Африка – околу 12,5
Финска – околу 12,4
Норвешка – околу 12,1
Италија – околу 11,8
Шведска – околу 11,8
САД – околу 10,7

Интересно е што бројките не секогаш се поклопуваат со стереотипите. На пример, Турција често се доживува како потрадиционална земја, но во овие анкети се појавува на врвот. Од друга страна, Франција, која многумина ја поврзуваат со романтика и послободен љубовен стил, е пониско на листата, со околу 8,1 партнери.

Балканот не е толку конзервативен колку што мислиме?

Кога ќе се погледне регионот, бројките се уште поинтересни. Грција се движи околу 10,6 партнери, Србија и Црна Гора околу 10,1, Бугарија околу 9,1, а Хрватска околу 7,5.

Тоа покажува дека Балканот, барем според ваквите самопријавени анкети, не е толку конзервативен колку што понекогаш сака да се претстави. Јавно, сè уште доминираат традиционални ставови за врските, бракот и интимниот живот, но приватно сликата очигледно е многу посложена.

А каде е Македонија?

Македонија ретко се појавува како посебно издвоена земја во ваквите меѓународни листи, па затоа не може да се каже прецизна официјална бројка за просечен број партнери пред брак.

Но, ако се спореди со соседството, може да се претпостави дека Македонија би била некаде во балканската средина. Со оглед на тоа што Грција е околу 10,6, Србија и Црна Гора околу 10,1, Бугарија околу 9,1, а Хрватска околу 7,5 партнери, Македонија веројатно би се движела некаде меѓу 7 и 10 партнери во текот на животот. Ова, сепак, треба да се чита како споредбена проценка, а не како официјален податок.

Она што ја прави Македонија особено интересна не е само бројката, туку разликата меѓу она што јавно се зборува и она што реално се живее. Кај нас бракот сè уште има силна симболична вредност. Семејството, традицијата и „што ќе кажат луѓето“ сè уште имаат големо влијание, особено во помалите средини.

Но, истовремено, младите денес многу подоцна стапуваат во брак отколку генерациите порано. Според Државниот завод за статистика, во 2024 година просечната возраст при склучување прв брак во Македонија била 27,6 години за невестата и 30,1 година за младоженецот. Во истата година бројот на склучени бракови бил намален за 12,7 проценти во споредба со 2023 година.

Тоа значи дека периодот од првите врски до бракот е многу подолг отколку порано. Денес младите почесто студираат подолго, подоцна се вработуваат стабилно, подоцна купуваат или изнајмуваат дом и подоцна се решаваат за брак. А кога бракот се поместува кон доцните дваесетти или почетокот на триесеттите години, нормално е да има повеќе љубовни искуства пред него.

Македонската реалност: модерни врски, традиционални очекувања

Македонија е земја во која модерниот начин на живот и традиционалните очекувања постојано се судираат. Од една страна, младите живеат послободно, патуваат, студираат, работат, користат апликации за запознавање и многу почесто влегуваат во сериозни или помалку сериозни врски пред брак.

Од друга страна, темата за бројот на партнери сè уште е чувствителна. Кај нас не е проблем само колку партнери имал некој, туку и кој го кажува тоа. За мажите бројот често се толкува како „искуство“, додека кај жените истиот број може да предизвика осуда, коментари или етикетирање.

Токму затоа, доколку во Македонија би се правела ваква анкета, прашањето е колку луѓето би одговориле искрено. Кај ваквите теми, бројките не ја мерат само интимната историја, туку и степенот на општествена слобода.

Дали луѓето ја кажуваат вистината?

Ова е можеби најважниот дел од целата анализа. Во вакви анкети, луѓето често не го кажуваат точниот број. Истражување на Superdrug Online Doctor покажува дека дел од мажите имаат тенденција да пријават поголем број партнери, додека дел од жените пријавуваат помал број. Во истото истражување, жените како „идеален“ број наведувале околу 7,5 партнери, а мажите околу 7,6, што покажува дека перцепцијата за „нормално“ е многу поблиску отколку што се мисли.

Затоа ваквите статистики треба да се читаат повеќе како огледало на културата, отколку како математички точна вистина. Бројката не зборува само за сексуалниот живот, туку и за тоа колку една земја е отворена, колку луѓето се искрени во анкети, колку е силна традицијата и колку бракот сè уште се доживува како пресвртница.

Што ни кажуваат овие бројки?

На крајот, најважно не е дали некоја земја има просек од 5, 8 или 14 партнери. Поважно е што бројките покажуваат дека светот се менува. Луѓето подоцна влегуваат во брак, имаат подолг период на запознавање, повеќе врски и повеќе лични искуства пред да се одлучат за заеднички живот.

Во Македонија, таа промена се случува потивко. Јавно сè уште сакаме да зборуваме како традиционално општество, но приватно младите живеат многу поблиску до европските трендови отколку што често признаваме.

Затоа, прашањето „колку партнери пред брак“ не е само интимно прашање. Тоа е прашање за генерациски промени, за бракот, за љубовта, за двојните стандарди и за тоа колку сме подготвени искрено да зборуваме за реалноста во која живееме.

Краток заклучок

Македонија можеби нема официјална бројка во ваквите листи, но според регионалната споредба веројатно не е ниту меѓу најконзервативните, ниту меѓу најлибералните земји. Реалноста е некаде помеѓу: традиционални очекувања, подоцнежен брак, подолги врски и генерации кои сè повеќе го одложуваат моментот кога ќе кажат „да“.

А бројката? Таа секогаш ќе биде помалку важна од прашањето дали луѓето влегуваат во брак зрели, искрени и подготвени за живот во двајца.