Македонскиот филм издоминира во Сараево: Четири награди за „17“ и Дина Дума, а 20.000 евра и за серијата на Теона
Македонската кинематографија забележа голем успех на 32. Сараево филм фестивал, од каде два македонски филма си заминуваат со вкупно четири награди.
Апсолутен победник меѓу македонските остварувања е „17“ во режија на Косара Митиќ, кој освои дури три признанија, додека „Скејтањето не е за девојчиња“ на Дина Дума ја освои Специјалната награда „Перспективи на младите“.
А македонското присуство во Сараево не застана тука. Во рамките на CineLink Industry Days, новата серија „Мала Југославија“ на Теона Стругар Митевска и Соња Просенц освои развојна награда од 20.000 евра.
Четирите филмски признанија уште еднаш го потврдија квалитетот, авторската сила и меѓународниот потенцијал на современата македонска кинематографија, но и значењето на континуираната поддршка на Агенцијата за филм на Македонија за развојот и меѓународната видливост на домашниот филм.
„17“ си заминува од Сараево со три награди
Најголем успех оствари долгометражниот игран филм „17“ на Косара Митиќ, кој освои три различни признанија.
Филмот ги доби:
🏆 Специјалната награда за промовирање на родова еднаквост
🏆 „Срце на Сараево“ за најдобра актерка – Ева Костиќ
🏆 Cineuropa Prize
Три награди за еден дебитантски долгометражен филм се резултат што го става „17“ меѓу најзабележителните остварувања на годинашното фестивалско издание.
Ева Костиќ со „Срцето на Сараево“
Особено значајно признание доби младата актерка Ева Костиќ, која го освои „Срцето на Сараево“ за најдобра актерка за улогата во „17“.
Костиќ ја игра Сара, седумнаесетгодишна девојка која за време на училишна екскурзија се соочува со настан што засекогаш ќе го промени нејзиниот однос кон пријателството, насилството, молкот и светот на возрасните.
Нејзината изведба е во самиот центар на филмот – непосредна, сурова и без претерана драматизација, токму онаква каква што бара приказната за млади луѓе ставени во ситуација што е многу поголема од нив.
Со наградата во Сараево, Ева Костиќ се вбројува меѓу младите македонски актерски имиња што треба внимателно да се следат во следните години.
Награда и за родова еднаквост
„17“ ја освои и Специјалната награда за промовирање на родова еднаквост.
Признанието е особено значајно затоа што филмот директно се занимава со теми како сексуално насилство, траума, институционален и општествен молк и женска солидарност.
Косара Митиќ не ја гради приказната како едноставна поделба на добри и лоши, туку како поглед кон свет во кој младите девојки честопати мора сами да се справуваат со последиците од туѓите постапки и со систем кој не секогаш ги слуша.
Токму затоа наградата има дополнителна тежина – таа не го признава само филмскиот квалитет, туку и темата и авторската позиција зад филмот.
Cineuropa Prize – третото признание за „17“
Третата награда за филмот е Cineuropa Prize.
Со тоа „17“ успеа во една фестивалска вечер да добие признание за актерска изведба, за општествената и родовата перспектива на приказната, но и дополнително професионално признание од европската филмска платформа Cineuropa.
Три различни награди за еден филм најдобро покажуваат дека „17“ не оставил впечаток само во една категорија, туку бил препознаен на повеќе нивоа.
Филмот е македонско-српско-словенечка копродукција, а неговата реализација е поддржана и од Агенцијата за филм на Македонија.
Дина Дума со „Special Youth Perspectives Award“
Успехот на македонскиот филм го продолжи Дина Дума со својот втор долгометражен филм **„Скејтањето не е за девојчиња“ („Skateboarding is Not for Girls“) **.
Филмот ја освои:
🏆 Special Youth Perspectives Award
Наградата се доделува на филм кој на силен и релевантен начин ги обработува перспективите, искуствата, правата и предизвиците со кои се соочуваат младите.
Токму тоа е во сржта на филмот на Дума.
Приказната ги следи Адела и нејзината постара сестра Зара, две девојчиња кои растат меѓу два света – оној на училиштето, пријателите, социјалните мрежи и скејтбордот и традиционалната средина во која од нив се очекува да ги прифатат правилата што некој друг ги поставил.
Кога семејството ќе се најде во финансиска криза, Адела се обидува да ја заштити својата сестра од малолетнички договорен брак.
Зад приказната за младите се отвораат многу поголеми прашања – за слободата, традицијата, семејството, сиромаштијата и правото на една девојка сама да одлучува за сопствената иднина.
Дина Дума повторно наградена во Сараево
Успехот има и убава симболика.
„Скејтањето не е за девојчиња“ уште како проект во развој беше препознаен во рамките на CineLink во Сараево, а неколку години подоцна Дина Дума се врати со завршен филм во главната фестивалска програма – и повторно освои награда.
Филмот претходно ја започна својата меѓународна фестивалска приказна и надвор од регионот, со светска премиера на Tribeca Festival во Њујорк, каде Дума ја освои Nora Ephron Award.
И „Скејтањето не е за девојчиња“ е реализиран со поддршка на Агенцијата за филм на Македонија, заедно со копродукциските партнери и меѓународните фондови.
А македонскиот успех не застана на филмовите
Паралелно со официјалната фестивалска програма се одвиваа и CineLink Industry Days, еден од најзначајните регионални индустриски настани за развој и финансирање нови филмски и телевизиски проекти.
И таму Македонија имаше причина за славење.
Проектот за серијата „Мала Југославија“ (Little Yugoslavia) на Теона Стругар Митевска и Соња Просенц ја освои Female Voices CineLink Award, вредна 20.000 евра.
Продуцентка е Лабина Митевска, а проектот се развива преку „Сестри и брат Митевски“ во копродукција со белгиски партнери.
Важно е да се направи разлика: ова е индустриска награда за развој на серија, а не една од четирите официјални филмски награди што ги освоија „17“ и „Скејтањето не е за девојчиња“.
Но во целокупната слика за македонското присуство во Сараево, наградата на Теона дополнително ја засилува приказната.
„Мала Југославија“ – вампирска кралица, Балканци и црн хумор
Концептот на новата серија звучи многу поинаку од класичните регионални ТВ-проекти.
„Мала Југославија“ е замислена како црна комедија со хорор и феминистички елементи, сместена во модерен станбен комплекс во западноевропски град каде живее голема заедница доселеници од поранешна Југославија.
Во центарот на приказната е Милијана, жена во педесеттите години која низ необична трансформација се претвора во нешто налик на вампирска кралица и собира околу себе група жени.
Зад жанровската игра се отвораат теми за миграцијата, патријархатот, стареењето, женската слобода и културниот багаж што луѓето го носат со себе кога ќе ја напуштат земјата во која се родени.
Жените во центарот на македонскиот успех
Особено впечатливо е што зад најголемиот дел од македонскиот успех во Сараево стојат жени.
Косара Митиќ.
Дина Дума.
Теона Стругар Митевска.
Лабина Митевска.
И младата актерка Ева Костиќ, која од Сараево си замина со „Срцето на Сараево“.
На тоа може да се додаде и Сара Климоска, која годинава беше дел од главното жири за долгометражен игран филм.
Тоа создава прилично силна слика за актуелниот момент во македонската кинематографија – авторки, продуцентки и актерки кои не само што се присутни на големите фестивали, туку стануваат нивни наградувани протагонистки.
Четири награди што значат многу повеќе од бројката
Официјалниот биланс за двата македонски филма е:
🏆 „17“ – Специјална награда за промовирање на родова еднаквост
🏆 „17“ – Срце на Сараево за најдобра актерка – Ева Костиќ
🏆 „17“ – Cineuropa Prize
🏆 „Скејтањето не е за девојчиња“ – Special Youth Perspectives Award
А во индустрискиот дел:
🏆 „Мала Југославија“ – Female Voices CineLink Award – 20.000 евра
Ова се признанија што уште еднаш го потврдуваат квалитетот, авторската сила и меѓународниот потенцијал на современата македонска кинематографија, но и важноста на континуирана институционална поддршка.
Токму затоа треба да се нагласи и улогата на Агенцијата за филм на Македонија, чија поддршка е дел од развојниот и продукцискиот пат на македонските филмови што годинава беа наградени во Сараево.
Македонија не отиде во Сараево само да учествува
Два македонски филма во главната конкуренција.
Четири награди.
„Срце на Сараево“ за македонска актерка.
Македонска актерка во главното жири.
И дополнителна развојна награда од 20.000 евра за нова серија на Теона Стругар Митевска.
Тешко дека годинашното македонско присуство во Сараево можеше да биде посилно.
Македонската кинематографија оваа година не отиде во Сараево само да биде дел од програмата – отиде да покаже дека има автори, актерки и приказни што можат да бидат забележани, препознаени и наградени.
И успеа!
About The Author
