Вештачка интелигенција го гледа она што окото го пропушта? До каде навистина стигна AI во прегледот на кожа
Фотографирате бенка со телефон, апликацијата ја анализира и за неколку секунди ви кажува дали изгледа сомнително.
Звучи како иднина.
Само што дел од таа иднина веќе е тука.
Вештачката интелигенција сè повеќе се користи во дерматологијата, особено за анализа на фотографии и дерматоскопски снимки. FDA веќе има одобрено AI-медицински уреди што користат алгоритми за да обезбедат дијагностички информации и кај кожни промени. До септември 2026 година, американскиот регулатор наведува повеќе од 1.600 AI-enabled медицински уреди во различни области на медицината.
Но прашањето е: дали машината навистина гледа подобро од дерматологот?
Резултатите стануваат импресивни
Една голема студија објавена во JAMA Dermatology во 2026 споредила 652 лекари и три AI модели на повеќе од 1.100 клинички случаи.
Најискусните дерматолози имале најголема точност – 74,2%. Современ AI модел бил многу блиску со 72,2%, а дерматолози со помалку од една година искуство постигнале 59,1%.
Тоа е огромен напредок.
Но не значи дека е време да го замениме лекарот со телефон.
AI е најинтересен кога му помага на лекарот
Потенцијалот е голем: алгоритмот може брзо да споредува огромен број фотографии, да забележува модели кои лесно се пропуштаат и да му означи на дерматологот промена која заслужува дополнително внимание.
Особено интересно е користењето на AI како втор пар очи – помош при тријажа, дерматоскопија или следење на промени низ време.
Систематски преглед објавен во JAMA Dermatology во 2026 ја разгледува токму употребата на AI како помош при дијагностика на меланом, што покажува колку брзо ова поле преминува од лабораториски експеримент во реална клиничка практика.
Но една фотографија не е пациент
Дерматологот не гледа само една точка на кожата.
Праша дали бенката се менувала, дали крвави, дали чеша, дали постои семејна историја на меланом, каков е типот на кожа и како изгледа остатокот од телото.
Потоа може да користи дерматоскоп, а ако нешто е сомнително – биопсијата останува начинот со кој дефинитивно се утврдува дали станува збор за рак на кожа.
AI од една фотографија нема секогаш пристап до целиот овој контекст.
Wedding Expo Skopje 2027 – 15 години љубов, стил и инспирација.
А што е со апликациите што ги симнуваме сами?
Тука треба најмногу внимание.
American Academy of Dermatology предупредува дека комерцијалните апликации кои сами „дијагностицираат“ кожни промени можат да дадат погрешен резултат. Во анализи на постари вакви алатки, некои апликации пропуштале значителен дел од меланомите. Академијата затоа препорачува вакви системи да поминат строги научни проверки пред да се користат како дијагностичка алатка.
Посебен проблем е и тоа дали алгоритмот бил обучен на доволно различни типови и тонови на кожа. Ако базата на фотографии не ја претставува реалната популација, точноста може да падне кај луѓе кои се недоволно застапени во податоците.
А ChatGPT да ја „погледне“ бенката?
Ниту тоа не е добра идеја за поставување дијагноза.
AAD во своите актуелни информации за рак на кожа експлицитно предупредува дека AI chatbot-и можат да погрешат при проценка на кожни промени. Кај меланом, лажното уверување дека нешто е безопасно може да го одложи прегледот, а токму раното откривање е клучно.
Тоа не значи дека AI нема место во здравството.
Напротив.
Иднината најверојатно не е „AI или лекар“, туку „AI + лекар“
Најинтересното сценарио не е машина што сама поставува дијагнози.
Тоа е искусен дерматолог кој има уште една алатка што може да му покаже: „Погледни ја уште еднаш оваа промена.“
Како што дигиталните снимки, дерматоскопите и телемедицината веќе станаа дел од современата дерматологија, AI веројатно ќе стане уште еден слој информации што лекарот ќе го користи во одлуката. AAD веќе посочува дека фотографии испратени преку безбедна телемедицина можат да помогнат во проценка, но сомнителните промени и понатаму може да бараат преглед во ординација и биопсија.
Значи, вештачката интелигенција понекогаш навистина може да забележи нешто што човек би го пропуштил.
Но може и да згреши.
Затоа најдоброто што технологијата во моментов може да биде не е замена за дерматологот – туку многу паметен асистент покрај него.
About The Author
