Без леб не можеме да замислиме ручек, а кога сакаме да ослабеме, најчесто токму него прв го исфрламе од исхраната. Но, дали лебот навистина дебелее? Колку парчиња дневно се прифатливи и дали белиот леб е толку лош колку што мислиме? Експертите за исхрана објаснуваат дека одговорот не е толку едноставен, а една работа е особено важна – не е пресудно само колку леб јадеме, туку и каков леб избираме.
Лебот со векови е основна намирница на нашата трпеза. Со него појадуваме, ручаме, вечераме, а понекогаш го јадеме дури и со компири, ориз или тестенини.
Но, во последните години стана и една од најкритикуваните намирници, особено меѓу луѓето што се обидуваат да ја намалат телесната тежина.
Некои целосно го исфрлаат од исхраната, додека други сметаат дека неколку парчиња дневно не можат да направат никаква штета.
Што велат стручњаците?
Колку парчиња леб се дозволени дневно?
Според Американското здружение за срце, за возрасните лица со исхрана од околу 2.000 калории дневно, ориентациската препорака е од три до шест порции житарки.
Едно парче интегрален леб се смета за една порција.
Но, тука постои важна разлика!
Тоа не значи дека секој човек треба да јаде од три до шест парчиња леб дневно.
Во истата група намирници спаѓаат и овесните снегулки, оризот, тестенините и другите производи од житарки.
Ако за појадок сте јаделе овесна каша, а за ручек ориз, веќе сте внеле дел од препорачаните порции житарки.
Затоа, количината леб што ќе ја изедете треба да се приспособи на остатокот од исхраната, физичката активност и индивидуалните енергетски потреби.
Wedding Expo Skopje 2027 – 15 години љубов, стил и инспирација.
Белиот или интегралниот леб – кој е подобар?
Експертите се прилично едногласни дека интегралниот леб, направен од цело зрно, најчесто е подобар избор.
Причината е во неговиот состав.
За разлика од белиот леб, кој се произведува од рафинирано брашно, интегралниот содржи повеќе растителни влакна и задржува поголем дел од хранливите состојки на житото.
Растителните влакна придонесуваат за подобро варење и подолго чувство на ситост.
Тоа значи дека по оброк со интегрален леб можеби нема толку брзо повторно да почувствувате глад.
Британската Национална здравствена служба (NHS) препорачува предност да им се дава на интегралните производи и на намирниците богати со растителни влакна.
Но, тоа не значи дека белиот леб е забранет.
И тој може да биде дел од урамнотежена исхрана, доколку се внимава на количината и разновидноста на оброците.
Дали лебот навистина дебелее?
Едно од најголемите недоразбирања во исхраната е верувањето дека од лебот автоматски се дебелееме.
Всушност, телесната тежина најмногу зависи од долгорочниот однос меѓу калориите што ги внесуваме и оние што ги трошиме.
Ако постојано внесуваме повеќе енергија отколку што му е потребна на организмот, тежината може да се зголемува, без разлика дали вишокот калории доаѓа од леб, тестенини, слатки или друга храна.
Важно е и со што го комбинираме лебот.
Едно парче интегрален леб со варено јајце и зеленчук не е ист оброк како неколку парчиња бел леб со големи количества путер, мајонез или други калорични додатоци.
Значи, проблемот не е секогаш во лебот, туку во целокупниот оброк.
А што ако сакаме да ослабеме?
Лицата што сакаат да ја намалат телесната тежина не мора автоматски да се откажат од лебот.
Многу поважно е да се контролира големината на порциите и да се избираат намирници што обезбедуваат подолга ситост.
Практичен избор може да биде интегрален леб со јајца, младо сирење, хумус или друг извор на протеини, во комбинација со зеленчук.
Ако за ручек имате компири, ориз или тестенини, размислете дали ви е потребен и дополнителен леб.
Не затоа што таа комбинација е забранета, туку затоа што лесно може да се зголеми вкупната количина на внесени калории.
Исто така, важно е да се знае дека не секој темен леб е интегрален. Затоа внимателно прочитајте ја декларацијата и проверете дали интегралното брашно е меѓу главните состојки.
Што советува Светската здравствена организација?
Светската здравствена организација препорачува јаглехидратите во исхраната првенствено да доаѓаат од цели житарки, зеленчук, овошје и мешунки.
За повеќето луѓе, тие претставуваат важен извор на енергија и не треба автоматски да се исфрлаат.
СЗО не пропишува универзален максимален број парчиња леб што секој човек смее да ги изеде во текот на денот.
Потребите се различни кај луѓето што претежно седат, кај оние што секојдневно се физички активни, како и кај лицата со одредени здравствени состојби.
На пример, луѓето со целијачна болест мора да избегнуваат леб што содржи глутен, додека лицата со дијабетес треба да ја приспособат количината јаглехидрати на својот план за исхрана.
Значи, треба ли да се откажеме од лебот?
За повеќето здрави луѓе – не.
Лебот може да остане дел од секојдневната исхрана, особено ако се избира интегрален и се јаде во разумни количества.
Наместо постојано да броиме парчиња, подобро е да погледнеме што сè има во нашата чинија.
И можеби најважното што треба да го запомниме е дека не постои едно парче леб што нè дебелее, ниту магична бројка што гарантира дека нема да се здебелиме.
Она што навистина прави разлика се навиките што ги повторуваме секој ден.
Извори: B92 Superžena, 27 октомври 2026; American Heart Association; NHS; Светска здравствена организација.
УБАВИНАТА ИМА СВОЈ ДАТУМ: Beauty Expo Skopje 2027 најавува три дена гламур, трендови и инспирација!
About The Author
